04 Μαΐου, 2011

Θεωρία και Πράξη

Θεωρία και Πράξη


Η ισορροπία έγκειται στη δυνατότητά μας να συνδυάσουμε δύο, φαινομενικά, αντίθετες έννοιες, φθάνοντας στο σημείο να είμαστε σε θέση να τις αντιμετωπίσουμε σαν ολότητα, σαν μία ιδέα αποτελούμενη από διακριτά μέρη. Τα μέρη όμως αυτά, δεν πρέπει να θεωρηθούν αυτόνομα αν και διακριτά. Δεν είναι δυνατόν να ορισθεί η Ζωή χωρίς την αντιπαράθεσή της με το Θάνατο (Αγάπη - Μίσος, Ημέρα - Νύχτα κλπ).

Θεωρία και Πράξη. Σε αυτές τις δύο λέξεις θα μπορούσε να συνοψιστεί η ένσαρκως ζωή μας. Η σειρά με την οποία θα εμφανισθούν, χρίζει τεράστιας σημασίας. Όταν η Θεωρία προηγείται της Πράξης, ο άνθρωπος δύναται, σε κάποιο βαθμό, να προβλέψει τα αποτελέσματά της (της Πράξης) και πλέον δια της βούλησης (εφόσον συνειδητά επιλέγει να περάσει στην Πράξη), αναλαμβάνει την ευθύνη των επιλογών του. Στην αντίθετη περίπτωση, η μόνη προοπτική που του ανοίγεται, είναι αυτή της αιτιολόγησης. Ο άνθρωπος δύναται να ερμηνεύσει απλώς τα αποτελέσματα των πράξεών του, καθιστώντας τον ανεύθυνο απέναντι στη Μοίρα που ο ίδιος έχει επιλέξει.

Δυστυχώς, αυτό που παρατηρείται σήμερα, σε απογοητευτικά μεγάλο βαθμό, είναι η επιλογή της Πράξης/Δράσης πριν την Θεωρία. Τα αποτελέσματα είναι πολλά και ποικίλα, διαποτίζουν όμως κάθε πτυχή αυτού που αποκαλούμε "καθημερινότητα". Η πλειοψηφία της ανθρώπινης φυλής είναι ανεύθυνη και ακόμη χειρότερα, ανίκανη να ερμηνεύσει σωστά τα αποτελέσματα των πράξεών της. Αγνοώντας την Θεωρία/Αιτία που προηγείται των Πράξεών τους, εξακολουθούν να κάνουν τα ίδια λάθη, να ακολουθούν το ίδιο μονοπάτι προς την αυτοκαταστροφή. Πλανόμαστε οικτρά εάν πιστεύουμε πως κυριαρχούμε επί της Φύσεως· και η Φύση έχει μηχανισμούς αποβολής οτιδήποτε περιττού από ένα σύστημα. Καθίσταται σαφές λοιπόν, πως τη στιγμή που θα είμαστε "περιττοί" στο σύνολό μας, θα αποβληθούμε.

Αυτά όσον αφορά την "ασυνείδητη" επιλογή της προτεραιότητας της Πράξεως, είτε διότι δεν υπήρχε η δυνατότητα πρόσβασης στην Θεωρία, είτε επειδή η Θεωρία ήταν ελλιπής (μια βόλτα από οποιοδήποτε ελληνικό σχολείο θα σας πείσει). Βέβαια, ειδικά σήμερα, όπου η ελεύθερη πρόσβαση στην Πληροφορία είναι αυτονόητη (σχεδόν για όλους, αλλά και πάλι η ποιότητα της πληροφορίας είναι ένα άλλο ξεχωριστό κεφάλαιο), όπου το μόνο που χρειάζεται να κάνει ο άνθρωπος είναι να βάλει το μυαλό του να δουλέψει προκειμένου να διαχωρίσει τα ξερά από τα χλωρά, δεν υπάρχει δικαιολογία πέρα από την οκνηρότητά του και τη δειλία του. Διότι μόνο ένας δειλός άνθρωπος εσκεμμένα αποποιείται των ευθυνών του για την ίδια του τη ζωή (π.χ. "άγνωσται αι βουλαί του Κυρίου", όσον αφορά το περιβόητο masterplan που έχει ο θεός για τον άνθρωπο...).

Καλώς ή κακώς, η ελευθερία στη διακίνηση της Πληροφορίας έχει επιφέρει και πολλά δεινά. Είτε λόγω κακόβουλων "ανθρώπων" που εσκεμμένα αναμεταδίδουν ψευδείς πληροφορίες, είτε λόγω της δικής μας αδυναμίας να ερμηνεύσουμε σωστά τις πληροφορίες που λαμβάνουμε. Η δικαιολογία πως κάτι τέτοιο προϋποθέτει εμπειρία, προσωπικά δεν με καλύπτει. Απλούστατα διότι έχουμε ένστικτο. Άλλοι θα το αποκαλέσουν Εσώτερο Εαυτό, άλλοι γονιδιακά καταγεγραμμένες πληροφορίες, δεν έχει σημασία. Είναι η Θεωρία, ο Λόγος, το Πυρ. Μόνο εάν μάθουμε να ακούμε, μπορούμε να θεωρούμε τους εαυτούς μας πραγματικά υπεύθυνους για το βίο μας.

Όσο για τη συνειδητή, επιλογή της προτεραιότητας της Πράξεως, λυπάμαι εάν θα ακουστώ σκληρή, όμως δεν υπάρχει συγχώρεση γι' αυτό. Αποτελεί το χειρότερο δείγμα "ανθρώπου" ή καλύτερα δούλου. Η επιλογή του να εθελοτυφλούμε στις συνέπειες των πράξεων/επιλογών μας, με τη δικαιολογία "δε γνώριζα" ή "δε το φαντάστηκα", μας καθιστά το χείριστο είδος, ανάξιο κάθε λόγου.

Σε καμία περίπτωση δεν κατακρίνω τον αυθορμητισμό. Όταν είναι ειλικρινής και όχι κακοπροαίρετος, μπορεί να είναι ότι πιο όμορφο. Πόσοι από εμάς όμως, μπορούμε να πούμε πως είμαστε πραγματικά αυθόρμητοι; Όταν η σύνεση συγχέεται με τον φόβο, μόνο αποτέλεσμα είναι η μιζέρια και η παράνοια. Διότι υπάρχει τεράστια διαφορά π.χ. στο να εκφέρεις τη γνώμη σου αυθόρμητα, όντας έτοιμος να υποστηρίξεις τις δηλώσεις σου ή να αποσπαστείς από αυτές μετά από γόνιμο διάλογο και στην άσκοπη ανάλυση του τι θα πουν οι άλλοι, από φόβο μήπως παρεξηγηθούμε.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Νεότερες Αναρτήσεις Επόμενη σελίδα